Wat is regressietesten en wanneer pas je het toe?

Regressietesten betekent dat je bestaande software opnieuw test nadat er iets is gewijzigd. Je controleert daarmee of functies die vóór de wijziging goed werkten, nog steeds correct werken.

Een aanpassing aan software staat namelijk zelden volledig op zichzelf. Een bugfix, nieuwe functie of wijziging in de code kan onverwacht invloed hebben op andere onderdelen van een applicatie.

Stel dat een ontwikkelaar de berekening van verzendkosten in een webshop aanpast. De nieuwe berekening werkt correct, maar door dezelfde wijziging wordt een kortingscode niet meer goed verwerkt. De nieuwe functie is dan in orde, terwijl bestaande functionaliteit achteruit is gegaan.

Dat is precies wat je met regressietesten probeert te ontdekken.

Wil je de basis van gestructureerd softwaretesten leren? In de ISTQB Foundation, inclusief examenvoucher komen onder andere testprincipes, testtechnieken, onderhoudstesten en testautomatisering aan bod.

Met regressietesten probeer je vooral fouten te vinden die ontstaan als gevolg van een wijziging. Deze zogenoemde regressiefouten zitten niet altijd in het onderdeel dat direct is aangepast.

Denk bijvoorbeeld aan:

1. Een bugfix beïnvloedt een andere functie
   Een ontwikkelaar lost een fout in module A op, maar daardoor werkt een gekoppelde functie in module B niet meer goed.
2. Een nieuwe functie verstoort bestaande processen
   Een nieuwe betaalmethode werkt zelf goed, maar zorgt ervoor dat een bestaande betaaloptie niet meer beschikbaar is.
3. Refactoring verandert onverwacht gedrag
   De code wordt technisch verbeterd zonder dat de werking zou moeten veranderen. Toch kan daarbij onbedoeld functionaliteit verloren gaan.
4. Een technische update veroorzaakt problemen
   Een gewijzigde library, database of configuratie kan gevolgen hebben voor onderdelen die niet direct zijn aangepast.

Je test daarom niet alleen of de nieuwe wijziging werkt. Je kijkt ook welke bestaande onderdelen mogelijk geraakt zijn.

Regressietesten is vooral nodig na wijzigingen die bestaande functionaliteit kunnen beïnvloeden. Hoe groter de wijziging en de mogelijke impact, hoe breder je meestal test.

Veelvoorkomende momenten zijn:

• na het oplossen van een bug;
• na het toevoegen van een nieuwe functie;
• voor een nieuwe release;
• na refactoring van bestaande code;
• na een update van een framework of externe library;
• na wijzigingen aan een database, configuratie of infrastructuur;
• tijdens of na een sprint binnen Agile-softwareontwikkeling.

Dat betekent niet dat je na iedere kleine wijziging de volledige applicatie opnieuw moet testen. Je bepaalt eerst waar het risico zit. Een kleine tekstwijziging vraagt bijvoorbeeld om een andere aanpak dan een aanpassing aan het inlogproces of de betaalomgeving.

Bij regressietesten draait het daarom niet alleen om meer testen, maar vooral om de juiste onderdelen opnieuw testen.

Een regressietest begint met het bepalen van de impact van een wijziging. Daarna selecteer je de testgevallen waarmee je zowel het gewijzigde onderdeel als belangrijke gekoppelde functionaliteit controleert.

Een praktische aanpak bestaat uit vijf stappen:

1. Bepaal wat er is gewijzigd
   Breng in kaart welke code, functie, configuratie of afhankelijkheid is aangepast.
2. Onderzoek welke onderdelen geraakt kunnen worden
   Kijk verder dan alleen de directe wijziging. Controleer ook koppelingen, afhankelijkheden en belangrijke gebruikersprocessen.
3. Selecteer relevante testgevallen
   Gebruik bestaande tests voor kritieke functies en voeg nieuwe testgevallen toe wanneer de wijziging nieuwe risico’s oplevert.
4. Voer de tests uit
   Dit kan handmatig of automatisch. Bij een grote en regelmatig uitgevoerde regressietestset ligt automatisering vaak voor de hand.
5. Analyseer afwijkingen
   Controleer of een mislukte test daadwerkelijk een nieuwe fout is of het gevolg van bewust gewijzigd gedrag.

Een actuele testset is hierbij belangrijk. Verouderde testgevallen zorgen voor onnodig werk en kunnen verkeerde meldingen opleveren.

Hertesten controleert of een specifiek defect daadwerkelijk is opgelost. Regressietesten kijkt juist of de wijziging geen nieuwe problemen heeft veroorzaakt in andere delen van de software.

In de praktijk gebruik je beide vaak na elkaar. Eerst test je opnieuw of de gevonden fout is opgelost. Daarna voer je regressietesten uit om te controleren of de oplossing elders geen problemen heeft veroorzaakt.

Testautomatisering is vooral interessant wanneer dezelfde regressietests vaak opnieuw moeten worden uitgevoerd. Stabiele en herhaalbare tests kunnen dan automatisch worden uitgevoerd bij nieuwe softwarewijzigingen.

Dat is bijvoorbeeld interessant wanneer een team vaak nieuwe versies uitbrengt of gebruikmaakt van CI/CD. Een automatische testset kan dan snel controleren of belangrijke processen nog functioneren.

Niet iedere regressietest hoeft geautomatiseerd te worden. Handmatig testen kan logischer zijn wanneer een functie sterk verandert, een test weinig wordt uitgevoerd of menselijke beoordeling belangrijk is.

Kijk daarom naar de verhouding tussen de tijd die automatisering kost en hoe vaak je de test daarna opnieuw kunt gebruiken.

Werk je veel met automatische regressietests, dan sluit de ISTQB Specialist Test Automation Engineer, inclusief examenvoucher beter aan. Deze training richt zich specifiek op het ontwerpen, implementeren en onderhouden van geautomatiseerde testsystemen.

Een goede regressietestset bevat vooral tests voor belangrijke en risicovolle functionaliteit. Het doel is niet om zoveel mogelijk testgevallen te verzamelen, maar om met een beheersbare testset zoveel mogelijk relevante fouten te kunnen ontdekken.

Geef bijvoorbeeld prioriteit aan:

• processen die essentieel zijn voor gebruikers;
• onderdelen die regelmatig veranderen;
• functies waarin eerder fouten zijn ontstaan;
• koppelingen tussen verschillende systemen of modules;
• functies waarvan uitval grote gevolgen heeft.

Onderhoud de testset daarnaast regelmatig. Voeg een test toe wanneer een nieuw defect daar aanleiding toe geeft en verwijder testgevallen die geen waarde meer hebben.

Zo voorkom je dat een regressietestset steeds groter en trager wordt zonder dat de kwaliteit van de tests verbetert.

Regressietesten helpt je controleren of bestaande functionaliteit blijft werken nadat software is aangepast. Het belangrijkste is dat je de mogelijke impact van een wijziging begrijpt en op basis daarvan bepaalt wat je opnieuw moet testen.

Wil je softwaretesten breder leren toepassen? Startel heeft ruim 25 jaar ervaring met IT-opleidingen. Met een basisopleiding zoals ISTQB Foundation leer je niet alleen over regressie- en onderhoudstesten, maar ook hoe verschillende testactiviteiten en testtechnieken binnen het volledige softwareontwikkelproces samenkomen.