IT-professional zit 's avonds alleen aan een bureau in een leeg kantoor en plant met een pen in de hand data in een papieren agenda, met onscherpe schermen op de achtergrond.

Is het MS 102-examen moeilijk?

Hero foto Jelte Auteur blog

Jelte van Zanten

Marketeer

18 augustus 2025
6 minuten om te lezen
Het MS-102-examen geldt als pittig, niet vanwege de diepgang maar vanwege de breedte: je moet vier domeinen beheersen die in de praktijk zelden bij één persoon liggen, en je slaagt met een score van 700 op 1000. Belangrijk om nu te weten: het examen verdwijnt op 30 november 2026. In deze blog lees je wat er wordt getoetst, waarom kandidaten struikelen en wat die einddatum voor je planning betekent.

Hoe moeilijk is het MS-102-examen precies?

Gemiddeld tot zwaar, afhankelijk van je uitgangspositie. Wie dagelijks een Microsoft 365-tenant beheert en al ervaring heeft met Entra ID, Defender en Purview, vindt het goed te doen. Wie één van die vier gebieden nauwelijks aanraakt, en dat is de meerderheid, moet daar gericht studietijd in steken.

De moeilijkheid zit in de spreiding. Het is een expertexamen, dus de vragen zijn scenariogericht: je krijgt een situatie met eisen en moet de combinatie van instellingen kiezen die daarbij past. Feitjes uit je hoofd leren helpt niet; begrijpen waaróm je iets zo inricht wel.

Let op: MS-102 verdwijnt op 30 november 2026

Microsoft heeft aangekondigd dat het MS-102-examen op 30 november 2026 met pensioen gaat. Dat betekent dat je het tot die datum nog kunt afleggen, en dat behaalde certificeringen gewoon geldig blijven. Wat er daarna in de plaats komt, staat op de pagina van de Administrator Expert-certificering bij Microsoft, en dat is het adres om te controleren voordat je een traject start.

Voor je planning is dit het belangrijkste getal in deze blog. Wil je MS-102 nog halen, dan moet je studietijd, eventuele training en de examenafspraak binnen die periode passen, inclusief ruimte voor een herkansing. Bij Startel wordt de MS-102-training vanaf 30 oktober 2026 niet meer aangeboden, dus wie klassikaal wil, heeft nog minder tijd. Sta je aan het begin van je studie, weeg dan eerlijk af of je het redt of dat je beter op de opvolger kunt wachten.

Welke onderwerpen worden getoetst?

Vier domeinen, met sinds de update van 28 april 2026 deze verdeling:

Domein Weging Waar het over gaat
Deploy and manage a Microsoft 365 tenant 10 tot 15% Tenantinstellingen, domeinen, gebruikers en groepen, rollen, servicegezondheid
Implement and manage Microsoft Entra identity and access 25 tot 30% Identiteitssynchronisatie, authenticatie, Conditional Access, Entra Connect
Manage security and threats by using Microsoft Defender XDR 35 tot 40% Defender for Office 365, Defender for Endpoint, Defender for Cloud Apps, dreigingsonderzoek
Manage compliance by using Microsoft Purview 15 tot 20% Informatiebescherming, DLP, retentie, gevoeligheidslabels, auditlogboeken

Dat Defender-domein is de verrassing voor veel kandidaten. Het is met afstand het zwaarste onderdeel, en het is precies het gebied dat in veel organisaties bij een securityteam ligt en niet bij de M365-beheerder. Verdeel je studietijd naar de weging, niet naar wat je het leukst vindt.

Waarom struikelen kandidaten op MS-102?

Vier oorzaken komen steeds terug:

  • De breedte. Vier domeinen die in de praktijk vaak over verschillende teams verdeeld zijn. Je moet ze alle vier op niveau kennen.
  • Onderschatting van Defender XDR. Ruim een derde van het examen, en vaak het minst geoefende onderdeel.
  • Scenariovragen met meerdere plausibele antwoorden. Er is niet één juist antwoord maar één best passend antwoord bij de gestelde eisen. Lees de eisen eerst, dan pas de opties.
  • De taal. Het examen is in het Engels, en Nederlands zit niet bij de beschikbare talen. Bij scenariovragen van een halve alinea telt precies lezen mee in je resultaat.

Is MS-102 genoeg voor de Administrator Expert-titel?

Nee, en dit is de vraag die het vaakst te laat wordt gesteld. Om Microsoft 365 Certified: Administrator Expert te worden, moet je naast MS-102 ook minstens één associate-certificering hebben behaald: Endpoint Administrator Associate, Teams Administrator Associate of Identity and Access Administrator Associate.

Voor veel mensen is MD-102 Endpoint Administrator de logische route daarvoor, zeker als je werkplekbeheer al doet. Wil je weten wat dat examen van je vraagt, kijk dan bij het format van het MD-102-examen. Plan die volgorde bewust: het associate-examen kun je ook na 30 november nog halen, MS-102 niet.

Hoe bereid je je voor in de tijd die er nog is?

Met een omgekeerde planning. Zet eerst de examendatum vast en reken terug, in plaats van te studeren tot je je klaar voelt. Dat laatste gebeurt bij dit examen zelden op tijd.

  1. Begin bij Defender XDR, het zwaarste domein en vaak je grootste gat.
  2. Werk in een proeftenant, niet alleen in lesmateriaal. Conditional Access en DLP-beleid begrijp je pas als je ze een keer verkeerd hebt ingesteld.
  3. Maak de gratis practice assessment van Microsoft en bekijk de examensandbox, zodat de vraagvormen je op de dag zelf geen tijd kosten.
  4. Plan ruimte voor een herkansing binnen de resterende periode.

Wil je het onder begeleiding doen, dan behandelt de vijfdaagse MS-102-training Microsoft 365 Administrator Essentials alle examendomeinen met een gecertificeerde instructeur. De training is Nederlandstalig terwijl de examenvragen Engels zijn, wat helpt om de vaktermen te leren herkennen. Let op dat er geen examenvoucher bij zit; die schaf je apart aan via de MS-102-examenpagina. Studeer je liever zelfstandig, dan bevat het MS-102 zelfstudiepakket het cursusmateriaal, een labomgeving, een MeasureUp-oefenexamen en wel een examenvoucher. Een compleet voorbereidingsschema staat in hoe je je voorbereidt op het MS-102-examen.

Onze trainers zien in ruim 25 jaar opleidingservaring dat kandidaten bij expertexamens vooral zakken op het domein dat ze in hun dagelijks werk niet aanraken, niet op de onderdelen die ze moeilijk vinden.

Bekijk hier de trainingen en examens

  • Leer gezamenlijk bij Startel in Drachten door klassikale trainingen te volgen.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Administrator (MS-102)
    • 5 dagen
    De Microsoft 365 Administrator training is ontworpen om je grondige kennis en praktische vaardigheden te geven in het beheer van Microsoft 365. Deze gevorderden training vervangt de eerdere MS-100 en MS-101 cursussen en biedt een volledig vernieuwd overzicht van de belangrijkste aspecten van Microso
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel met persoonlijke aandacht en interactie.
    Swipe voor meer
    MS-102 Examen - Microsoft 365 Administrator
    • 1 dag
    In het MS-102 examen worden jouw kennis en vaardigheden getoetst op het gebied van het beheren van Microsoft 365-tenants, het beheren van identiteiten en toegang met behulp van Microsoft Entra, evenals beveiligingsbeheer met Microsoft Defender XDR. Tevens komt in het MS-102 examen nalevingsbeheer me
    Bekijk deze training
  • Volg samen een klassikale training bij Startel in Drachten.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Administrator Essentials (MS-102) Zelfstudiepakket
    • 10 dagen
    Met de MS-102 E-Learning krijg jij een optimale voorbereiding op de certificering Microsoft 365 Certified: Administrator Expert. Je leert hoe jij tenantbeheer kunt optimaliseren, hoe jij identiteiten kunt synchroniseren en hoe jij beveiligings- en nalevingsprocessen kunt implementeren. Met toegang t
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel in Drachten.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Endpoint Administrator (MD-102)
    • 5 dagen
    Wil je leren hoe jij apparaten, gebruikers en applicaties centraal kunt beheren binnen één Microsoft 365-omgeving? In de training Microsoft 365 Endpoint Administrator (MD-102) ontdek je hoe jij endpoints kunt implementeren, configureren, beveiligen en beheren met behulp van oplossingen als Microso
    Bekijk deze training
  • Volg een training bij Startel in Drachten. Leer samen met andere cursisten.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Endpoint Administrator (MD-102) Zelfstudiepakket
    • 10 dagen
    Door de MD-102 E-Learning door te nemen, zul je leren hoe jij apparaten en gebruikersrechten kunt beheren, hoe jij programma’s op afstand kunt configureren en hoe jij moderne beheerprocessen kunt implementeren door gebruik te maken van hulpmiddelen, zoals Microsoft Intune en Windows Autopilot. Met
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel in Drachten met gratis eten en drinken in de kantine.
    Swipe voor meer
    MD-102 Examen - Endpoint Administrator
    • 1 dag
    In het MD-102 examen worden jouw kennis en vaardigheden getoetst op het gebied van het beheren en beveiligen van endpoints binnen een Microsoft 365-omgeving. Hierbij komen onderwerpen aan bod als infrastructuurvoorbereiding, apparaatbeheer, applicatiebeheer en het beveiligen van apparaten. Het MD-10
    Bekijk deze training
Bekijk alle trainingen

Veelgestelde vragen

  • Welke score heb je nodig voor MS-102?

    Minimaal 700 op een schaal tot 1000. Het is een geschaalde score waarin de moeilijkheidsgraad van de vragen meeweegt, dus je kunt niet terugrekenen hoeveel vragen je fout mag hebben.

  • Wanneer verdwijnt het MS-102-examen?

    Op 30 november 2026. Tot die datum kun je het nog afleggen, en een behaalde certificering blijft daarna geldig. Controleer bij Microsoft wat er daarna voor in de plaats komt.

  • Is MS-102 in het Nederlands beschikbaar?

    Nee. Het examen wordt onder meer in het Engels, Duits, Frans en Spaans aangeboden, maar niet in het Nederlands. Nederlandstalige training met een Engelstalig examen is de gebruikelijke combinatie.

  • Is MS-102 moeilijker dan MD-102?

    Ja, MS-102 zit op expertniveau en MD-102 op associate-niveau. MS-102 bestrijkt bovendien vier domeinen over de volle breedte van Microsoft 365, terwijl MD-102 zich richt op endpointbeheer.

  • Hoeveel ervaring heb je nodig voor MS-102?

    Microsoft gaat uit van functionele ervaring met alle Microsoft 365-workloads en Entra ID, waarvan je er minstens één zelf beheert, plus werkkennis van netwerken, Active Directory Domain Services, DNS en PowerShell.

Terugbelverzoek

Wil je meer weten, maar nu even geen tijd?

Laat je gegevens achter, dan nemen wij binnen 2 werkdagen contact met je op

Dé IT-opleider van het noorden

  • Klanten geven ons een 9.2
  • Erkende trainers
  • Ontvang een certificaat na deelname
  • Train op één van onze drie locaties of vanuit huis

Terugbelverzoek

Vul hieronder jouw gegevens in, zodat wij telefonisch contact met je kunnen opnemen.

"*" geeft vereiste velden aan

Laat ons jou terugbellen
Velden met een * zijn verplicht

Vragen of direct contact nodig, bezoek onze contactpagina.

Foto van Fredou Nieuwenhuis met een beige achtergrond.

Fredou Nieuwenhuis

Inside Sales