Welke banen verdwijnen door AI? Dit verandert er in jouw werk

Banen verdwijnen door AI, maar veel vaker verandert AI de werkzaamheden binnen bestaande functies. Vooral beroepen waarin mensen veel herhalende taken uitvoeren, krijgen met automatisering te maken. Dat betekent niet automatisch dat iedereen in deze beroepen zijn baan verliest.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verwachtte 75,4% van de Nederlandse volwassenen in 2025 dat bepaalde banen door AI zullen verdwijnen. Dit cijfer beschrijft de verwachtingen van mensen en is geen voorspelling van het werkelijke banenverlies.

Ook internationaal verandert de arbeidsmarkt. Het World Economic Forum verwacht dat er wereldwijd richting 2030 ongeveer 170 miljoen banen ontstaan en 92 miljoen verdwijnen. Deze ontwikkeling komt door meerdere factoren, waaronder AI, automatisering, demografische veranderingen en de energietransitie.

De belangrijkste vraag is daarom niet alleen welke banen verdwijnen, maar vooral welke werkzaamheden AI kan overnemen en wat mensen zelf blijven doen.

Vooral administratieve, financiële, creatieve en digitale beroepen worden beïnvloed door AI. Volgens het UWV kunnen taken met veel tekstverwerking, data-analyse en herhaling steeds vaker worden geautomatiseerd.

Hieronder vind je tien beroepen waarin AI het werk aanzienlijk kan veranderen. Het is geen officiële ranglijst en betekent niet dat deze functies volledig verdwijnen.

1. Administratief medewerkerAI kan gegevens invoeren, documenten verwerken en standaardmails opstellen. Medewerkers blijven nodig om informatie te controleren en werkzaamheden te organiseren.
2. Data-invoermedewerkerAI kan grote hoeveelheden gegevens automatisch verwerken. Mensen blijven belangrijk voor kwaliteitscontrole en het oplossen van uitzonderingen.
3. KlantenservicemedewerkerChatbots beantwoorden eenvoudige klantvragen. Bij klachten, persoonlijke situaties en ingewikkelde problemen blijft menselijk contact belangrijk.
4. BoekhouderAI kan facturen verwerken, transacties categoriseren en financiële overzichten maken. Financiële controle, advies en verantwoordelijkheid blijven bij professionals.
5. Juridisch medewerkerAI kan documenten doorzoeken en juridische teksten samenvatten. Juridische beoordeling, interpretatie en verantwoordelijkheid vragen om menselijke deskundigheid.
6. TekstschrijverAI kan artikelen, productteksten en andere content voorbereiden. Creativiteit, feitencontrole en kennis van de doelgroep blijven belangrijk.
7. VertalerAI kan teksten snel vertalen tussen verschillende talen. Menselijke vertalers blijven waardevol voor nuance, culturele context en specialistische teksten.
8. Grafisch vormgeverAI kan afbeeldingen en eerste ontwerpconcepten genereren. Vormgevers blijven nodig voor creatieve keuzes, merkidentiteit en de kwaliteit van het ontwerp.
9. ProgrammeurAI kan code voorstellen, fouten opsporen en eenvoudige tests schrijven. Programmeurs blijven verantwoordelijk voor softwareontwerp, beveiliging en technische oplossingen.
10. MarketeerAI kan rapportages maken, campagnes ondersteunen en conceptcontent schrijven. Strategie, doelgroepkennis en commerciële beslissingen blijven belangrijke menselijke vaardigheden.

Het UWV noemt vooral administratieve, financiële, juridische, creatieve en ICT-beroepen als beroepsgroepen waarin AI veel invloed heeft.

Een belangrijk verschil: een beroep dat sterk door AI wordt beïnvloed, hoeft niet volledig te verdwijnen. Een programmeur kan bijvoorbeeld sneller code schrijven met AI, terwijl kennis van softwareontwikkeling belangrijk blijft.

AI kan vooral werkzaamheden automatiseren waarbij informatie wordt verwerkt, teksten worden geschreven of patronen worden herkend. Denk aan het samenvatten van documenten, beantwoorden van standaardvragen en verwerken van grote hoeveelheden gegevens.

Enkele praktische voorbeelden:

1. Administratieve werkzaamhedenAI kan formulieren verwerken, informatie uit documenten halen en conceptmails opstellen. Medewerkers controleren de resultaten en behandelen uitzonderingen.
2. KlantenserviceChatbots kunnen eenvoudige vragen beantwoorden en klanten naar de juiste informatie verwijzen. Bij klachten of ingewikkelde situaties blijft persoonlijk contact belangrijk.
3. Marketing en communicatieAI kan conceptteksten, afbeeldingen en rapportages maken. De marketeer blijft verantwoordelijk voor de strategie, inhoudelijke kwaliteit en aansluiting op de doelgroep.
4. SoftwareontwikkelingAI kan code voorstellen, fouten helpen opsporen en tests voorbereiden. Programmeurs moeten beoordelen of de resultaten veilig, betrouwbaar en bruikbaar zijn.

Wil je ontdekken hoe je AI zelf gebruikt bij dit soort werkzaamheden? Met de AI voor beginners training leer je hoe je AI-tools op een praktische en verantwoorde manier inzet.

Beroepen waarin fysieke handelingen, persoonlijk contact of ingewikkelde beslissingen centraal staan, zijn doorgaans minder eenvoudig volledig te automatiseren. AI kan deze functies wel ondersteunen, maar neemt niet zomaar alle werkzaamheden over.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Verpleegkundigen: persoonlijk contact, zorgverlening en medische beoordeling.
• Elektriciens: installaties aanleggen en storingen op locatie oplossen.
• Loodgieters: fysieke werkzaamheden in wisselende situaties.
• Psychologen: menselijke relaties, vertrouwen en professionele beoordeling.
• Docenten: leerlingen begeleiden en inspelen op individuele behoeften.

Een docent kan AI bijvoorbeeld gebruiken om lesmateriaal voor te bereiden. Toch blijft het begeleiden van leerlingen een belangrijk onderdeel van het beroep.

Ook het tekort aan technisch en zorgpersoneel speelt een rol. Volgens het UWV blijven in verschillende sectoren grote personeelstekorten bestaan.

Geen enkel beroep is volledig beschermd tegen veranderingen door AI. De mate waarin taken worden beïnvloed, verschilt per functie en organisatie.

AI zorgt niet alleen voor het verdwijnen of veranderen van werkzaamheden. De technologie creëert ook nieuwe functies en vergroot de behoefte aan bepaalde specialisten.

Volgens het World Economic Forum behoren AI- en machinelearningspecialisten, bigdataspecialisten en softwareontwikkelaars tot de beroepen waarvoor wereldwijd een sterke groei wordt verwacht.

Voorbeelden van functies die belangrijker worden, zijn:

1. AI-engineerOntwikkelt en implementeert AI-oplossingen binnen organisaties.
2. Machine Learning EngineerBouwt systemen die patronen herkennen en voorspellingen maken op basis van data.
3. AI-specialist op het gebied van governanceHelpt organisaties om AI verantwoord te gebruiken en risico’s te beheersen.
4. CybersecurityspecialistBeschermt systemen en gegevens tegen digitale dreigingen, waaronder nieuwe risico’s door AI.
5. Data EngineerZorgt ervoor dat gegevens beschikbaar, betrouwbaar en bruikbaar zijn voor analyses en AI-toepassingen.

Niet iedereen hoeft voor deze functies te kiezen. Ook bestaande beroepen bieden kansen voor mensen die AI goed kunnen toepassen.

Benieuwd welke mogelijkheden er zijn? Lees dan ook het Startel-artikel Welke banen zijn er in AI?.

Door de opkomst van AI worden digitale vaardigheden steeds belangrijker. Tegelijkertijd neemt het belang van menselijke vaardigheden toe, zoals kritisch denken, samenwerken en communiceren.

Het World Economic Forum verwacht dat gemiddeld 39% van de bestaande vaardigheden van werknemers tussen 2025 en 2030 verandert of minder relevant wordt.

Vijf vaardigheden verdienen daarom extra aandacht:

• AI-geletterdheid: begrijpen hoe AI werkt en wanneer je het kunt gebruiken.
• Kritisch denken: AI-antwoorden beoordelen en fouten herkennen.
• Communicatie: duidelijk samenwerken en informatie overbrengen.
• Probleemoplossend vermogen: situaties beoordelen waarvoor geen standaardoplossing bestaat.
• Aanpassingsvermogen: nieuwe hulpmiddelen leren gebruiken en meegroeien met veranderingen.

Je hoeft dus niet altijd te leren programmeren. Ook wanneer je werkt in administratie, marketing of klantenservice kun je voordeel hebben van praktische AI-kennis.

Je maakt je werk toekomstbestendiger door te leren welke taken AI kan ondersteunen en welke kennis je zelf moet blijven ontwikkelen. Daarvoor hoef je niet direct van beroep te veranderen.

Begin met deze vier stappen:

• Breng je werkzaamheden in kaart. Welke taken kosten veel tijd en welke taken vragen om menselijke kennis?
• Experimenteer met AI. Probeer bijvoorbeeld een samenvatting te maken of een standaardrapportage voor te bereiden.
• Controleer de resultaten. Kijk of de informatie klopt en deel geen vertrouwelijke gegevens zonder toestemming.
• Blijf jezelf ontwikkelen. Leer nieuwe vaardigheden en bespreek met je werkgever welke veranderingen eraan komen.

Startel helpt professionals al meer dan 25 jaar bij het ontwikkelen van IT-vaardigheden. Met een training zoals ChatGPT in 1 dag kun je leren hoe je AI praktisch toepast in je dagelijkse werkzaamheden.

Wil je je volledig omscholen naar een technische AI-functie? Lees dan meer over omscholen naar AI-engineer.

AI gaat de arbeidsmarkt veranderen. Sommige functies komen onder druk te staan, terwijl andere beroepen groeien of nieuwe werkzaamheden krijgen. Vooral routinematige taken met tekst en data zijn gevoelig voor automatisering.

Toch betekent dit niet dat iedereen vervangen wordt. Volgens het UWV blijven menselijke kennis, communicatie en kritisch denken belangrijk.

De belangrijkste conclusie is dat AI er is en niet meer weggaat. Daar kun je niets aan veranderen, maar je kunt je er wél aan aanpassen. Door je kennis en vaardigheden te blijven ontwikkelen, maak je jezelf sterker in je werk. Een goede eerste stap is de training AI voor beginners, waarin je in één dag een stevige basis legt voor je AI-kennis. Heb je die basis al? Kies dan voor AI Fundamentals als je meer technische kennis van AI wilt opdoen, of voor ChatGPT Advanced in 1 dag als je alles uit ChatGPT wilt halen.