Microsoft MS-102 stopt: illustratie van de Microsoft 365-certificering met een rood kruis dat het einde van het examen aangeeft.

MS-102 stopt: heb je nog tijd om Microsoft 365 Administrator Expert te worden?

Hero foto Jelte

Jelte van Zanten

Marketeer

  • 21 oktober 2026
  • 6 minuten om te lezen
MS-102 stopt op 30 november 2026 en Microsoft wijst AB-650T00 aan als vervangende cursus. De nieuwe AB-650-route leidt echter tot een Associate-certificering in plaats van Administrator Expert. In deze blog lees je wat de officiële opvolging inhoudt, wat er met bestaande certificeringen gebeurt en welke training je nu kunt kiezen.
  • Wanneer stopt het MS-102-examen precies?

    MS-102 stopt op 30 november 2026. Microsoft haalt op deze datum zowel het MS-102-examen als de bijbehorende certificering Microsoft 365 Certified: Administrator Expert uit het aanbod. Na deze datum kun je de certificering niet meer behalen of vernieuwen.

    Het MS-102-examen is bedoeld voor ervaren Microsoft 365-beheerders. Je toont ermee aan dat je Microsoft 365-omgevingen kunt beheren, identiteiten en toegang kunt beveiligen en compliance kunt toepassen.

    Wie nog bezig is met deze certificering, moet rekening houden met de naderende deadline. Gelukkig heeft Microsoft inmiddels ook een nieuwe opleidingsroute aangekondigd.

  • Wat is de officiële opvolger van MS-102?

    Microsoft wijst AB-650T00: Administer Microsoft 365 and AI services officieel aan als vervanger van de MS-102T00-cursus. De nieuwe AB-650-route combineert traditioneel Microsoft 365-beheer met de implementatie en beveiliging van AI-diensten.

    Hierbij is een belangrijk onderscheid: AB-650 vervangt het officiële cursusmateriaal, maar is geen exacte vervanging van de Microsoft 365 Administrator Expert-certificering.

    Het nieuwe AB-650-examen leidt namelijk tot een Associate-certificering. De nadruk verschuift naar Microsoft 365-beheer in combinatie met Microsoft 365 Copilot, AI-agents en AI-governance.

    Wil je je voorbereiden op deze nieuwe beheerrol? Dan sluit de Administer Microsoft 365 and AI services (AB-650) training aan op de nieuwe onderwerpen van Microsoft.

  • Wat verandert er met de komst van AB-650?

    Met AB-650 krijgt Microsoft 365-beheer een duidelijkere focus op AI-services. Waar MS-102 vooral draait om tenantbeheer, identiteit, beveiliging en compliance, behandelt AB-650 ook het verantwoord beheren van Copilot en AI-agents.

    De belangrijkste verschillen tussen MS-102 en AB-650 zijn:

    1. Certificeringsniveau
      MS-102 leidt tot de Microsoft 365 Administrator Expert-certificering. AB-650 leidt daarentegen tot een Associate-certificering en is daarmee geen gelijkwaardige vervanging op certificeringsniveau.
    2. Microsoft 365-beheer en beveiliging
      Beide examens behandelen het beheren en beveiligen van Microsoft 365-omgevingen. MS-102 richt zich vooral op tenantbeheer, identiteiten en compliance. AB-650 combineert deze onderwerpen met AI-services.
    3. Microsoft 365 Copilot en AI-agents
      Bij AB-650 zijn Microsoft 365 Copilot en AI-agents expliciete examenonderwerpen. Je leert onder andere hoe je Copilot implementeert, agentidentiteiten beheert en AI-diensten beveiligt.
    4. Beschikbaarheid van de examens
      MS-102 stopt op 30 november 2026. AB-650 is de nieuwe certificeringsroute en bevindt zich momenteel nog in de bètafase.

    Met AB-650 bereid je je voor op de veranderende werkzaamheden van Microsoft 365-beheerders, waarbij traditioneel beheer en AI steeds vaker samenkomen.

    Wil je uitgebreider weten welke certificering bij jouw functie past? Lees dan onze blog over het verschil tussen MS-102 en AB-650.

  • Wat gebeurt er met je bestaande Administrator Expert-certificering?

    Heb je Microsoft 365 Certified: Administrator Expert al behaald? Dan raak je deze certificering niet direct kwijt. Microsoft houdt bestaande certificeringen actief tot hun normale vervaldatum, ook wanneer een examen ondertussen is uitgefaseerd.

    Na de vervaldatum verhuist de certificering naar het historische gedeelte van je Microsoft Learn-profiel. Je kunt dus blijven aantonen dat je de certificering eerder hebt behaald.

    Wat wel verandert, is de mogelijkheid om het certificaat te vernieuwen. Vanaf de uitfasering kun je Administrator Expert niet meer verlengen.

    Je bestaande certificering wordt bovendien niet automatisch omgezet naar AB-650. Wil je ook de nieuwe Associate-certificering behalen, dan moet je aan de bijbehorende exameneisen voldoen.

  • Kun je het MS-102-examen nog afleggen vóór 30 november?

    Ja, zolang het examen beschikbaar is en je het vóór de officiële deadline succesvol afrondt. Microsoft stelt het MS-102-examen op 30 november 2026 buiten gebruik. Of je nog een geschikte examendatum kunt reserveren, hangt af van de actuele beschikbaarheid.

    Let op: Startel vermeldt een eerdere datum voor het eigen aanbod. Volgens het Microsoft Training Retirement-overzicht van Startel verdwijnen de MS-102-training, het zelfstudiepakket en de examenvoucher op 30 oktober 2026 uit het assortiment.

    Wil je toch nog Administrator Expert worden? Dan moet je naast MS-102 minimaal één van de door Microsoft geaccepteerde Associate-certificeringen bezitten.

    Hiervoor kun je bijvoorbeeld MD-102, MS-700, SC-300 of SC-401 gebruiken.

    Heb je al relevante werkervaring en voldoe je aan deze aanvullende certificeringseis? Dan kan het nog zinvol zijn om MS-102 af te ronden. Bekijk daarvoor de Microsoft 365 Administrator (MS-102) training en controleer welke mogelijkheden nog beschikbaar zijn.

  • Voor de meeste beheerders die een nieuwe certificeringsroute zoeken, is AB-650 de meest toekomstgerichte keuze. De training richt zich op Microsoft 365-beheer en de AI-diensten die organisaties steeds vaker gebruiken.

    Welke route het beste past, hangt af van jouw situatie:

    1. Je wilt Administrator Expert nog behalen.
      Heb je al voldoende praktijkervaring en een geaccepteerde Associate-certificering? Dan kun je onderzoeken of MS-102 nog haalbaar is vóór de deadline.
    2. Je wilt doorgroeien als Microsoft 365-beheerder.
      Dan biedt AB-650 een nieuwe route waarin tenantbeheer, beveiliging en AI-services samenkomen.
    3. Je bent verantwoordelijk voor Copilot en AI-agents.
      Dan sluit AB-650 aan op werkzaamheden zoals AI-governance, het beheren van agentidentiteiten en het beveiligen van Microsoft 365 Copilot.

    Met ruim 25 jaar ervaring in IT-opleidingen helpt Startel professionals zich voor te bereiden op Microsoft-certificeringen.

    MS-102 stopt, maar je mogelijkheden om je verder te ontwikkelen binnen Microsoft 365 blijven bestaan. Met AB-650 kun je je richten op de combinatie van Microsoft 365-beheer, beveiliging en AI.

Bekijk hier onze Populairste Microsoft 365 trainingen

  • Volg een klassikale training bij Startel en verhoog jouw kennis.
    Swipe voor meer
    Administer Microsoft 365 and AI services (AB-650)
    • 3 dagen
    Wil je leren hoe jij Microsoft 365 en AI-diensten binnen een organisatie kunt beheren, beveiligen en optimaliseren? In de training Administer Microsoft 365 and AI services (AB-650) ontdek je hoe jij Microsoft 365-tenants, -diensten, Microsoft 365 Copilot en AI-agents kunt configureren en beheren. Da
    Bekijk deze training
  • Een klas vol mensen die een training volgen.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Administrator (MS-102)
    • 5 dagen
    De Microsoft 365 Administrator training is ontworpen om je grondige kennis en praktische vaardigheden te geven in het beheer van Microsoft 365. Deze gevorderden training vervangt de eerdere MS-100 en MS-101 cursussen en biedt een volledig vernieuwd overzicht van de belangrijkste aspecten van Microso
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel. ICT, communicatie, projectmanagement en meer.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Administrator Essentials (MS-102) Zelfstudiepakket
    • 10 dagen
    Met de MS-102 E-Learning krijg jij een optimale voorbereiding op de certificering Microsoft 365 Certified: Administrator Expert. Je leert hoe jij tenantbeheer kunt optimaliseren, hoe jij identiteiten kunt synchroniseren en hoe jij beveiligings- en nalevingsprocessen kunt implementeren. Met toegang t
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel in Drachten met gratis eten en drinken in de kantine.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Endpoint Administrator (MD-102)
    • 5 dagen
    Wil je leren hoe jij apparaten, gebruikers en applicaties centraal kunt beheren binnen één Microsoft 365-omgeving? In de training Microsoft 365 Endpoint Administrator (MD-102) ontdek je hoe jij endpoints kunt implementeren, configureren, beveiligen en beheren met behulp van oplossingen als Microso
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel in Drachten. Leer van een train(st)er met ervaring binnen zijn/haar vakgebied.
    Swipe voor meer
    Microsoft 365 Endpoint Administrator (MD-102) Zelfstudiepakket
    • 10 dagen
    Door de MD-102 E-Learning door te nemen, zul je leren hoe jij apparaten en gebruikersrechten kunt beheren, hoe jij programma’s op afstand kunt configureren en hoe jij moderne beheerprocessen kunt implementeren door gebruik te maken van hulpmiddelen, zoals Microsoft Intune en Windows Autopilot. Met
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel in Drachten. Krijg persoonlijke aandacht van een ervaren trainer.
    Swipe voor meer
    Microsoft Identity and Access Administrator (SC-300)
    • 4 dagen
    De training Microsoft Identity and Access Administrator (SC-300) bereidt je voor op het beheren en beveiligen van identiteits- en toegangsbeheer binnen een organisatie. In de SC-300 training leer je hoe jij identiteiten kunt configureren, hoe jij toegang tot resources kunt beveiligen en hoe jij bele
    Bekijk deze training
  • Volg een klassikale training bij Startel in Drachten en leer samen met andere mensen.
    Swipe voor meer
    SC-401 Training: Information Security Administrator
    • 4 dagen
    In de SC-401 training leer je hoe je gevoelige informatie binnen Microsoft 365 effectief beschermt met behulp van Microsoft Purview. Je ontdekt hoe je DLP, insider risk management, retentiebeleid en gevoeligheidslabels inzet om data beter te beveiligen, compliance te ondersteunen en ook AI-omgevinge
    Bekijk deze training
Bekijk alle trainingen

Veelgestelde vragen

  • Is AB-650 de officiële opvolger van MS-102?

    Microsoft noemt AB-650T00 officieel als vervangende cursus voor MS-102T00. Het AB-650-examen leidt echter tot een andere certificering, namelijk Microsoft 365 Certified: Microsoft 365 and AI Services Administrator Associate.

  • Is AB-650 ook een Expert-certificering?

    Nee. AB-650 leidt tot een Associate-certificering. De Microsoft 365 Certified: Administrator Expert-certificering wordt uitgefaseerd en wordt niet automatisch vervangen door een gelijkwaardige Expert-certificering.

  • Moet je MS-102 behalen voordat je AB-650 kunt doen?

    Nee. MS-102 is geen vereiste voor het AB-650-examen. Microsoft verwacht wel dat je ervaring hebt met Microsoft 365, Microsoft Entra ID en relevante beheertechnologieën.

  • Blijft mijn Administrator Expert-certificering geldig na november 2026?

    Ja. Als je de certificering vóór de uitfasering hebt behaald, blijft deze actief tot de normale vervaldatum. Daarna blijft het behaalde certificaat zichtbaar in het historische gedeelte van je Microsoft Learn-profiel.

  • Wordt mijn bestaande MS-102-certificering automatisch omgezet naar AB-650?

    Nee. Microsoft zet bestaande Administrator Expert-certificeringen niet automatisch om naar de nieuwe Associate-certificering. Hiervoor moet je het AB-650-examen afzonderlijk behalen.

  • Kun je het AB-650-examen al afleggen?

    Ja. Microsoft biedt AB-650 momenteel als bèta-examen aan. Bij bèta-examens ontvang je doorgaans niet direct je definitieve score, omdat Microsoft eerst de examenvragen beoordeelt.

Vrijblijvend kennismakingsgesprek

Plan hier je vrijblijvende gesprek

Benieuwd wat een incompany training voor jouw organisatie kan betekenen? Vul het formulier in en wij nemen snel contact met je op om jullie wensen te bespreken. Samen kijken we naar de mogelijkheden voor een training op maat, afgestemd op jullie team, locatie en planning.

Dé IT-opleider van het noorden

  • Klanten geven ons een 9.2
  • Erkende trainers
  • Ontvang een certificaat na deelname
  • Train op één van onze drie locaties of vanuit huis

Plan een vrijblijvend gesprek

"*" geeft vereiste velden aan

Vragen of direct contact nodig, bezoek onze contactpagina.

Kleine foto van Pieter Fokkema op een beige achtergrond.

Pieter Fokkema

Directeur

Terugbelverzoek

Wil je meer weten, maar nu even geen tijd?

Laat je gegevens achter, dan nemen wij binnen 2 werkdagen contact met je op

Dé IT-opleider van het noorden

  • Klanten geven ons een 9.2
  • Erkende trainers
  • Ontvang een certificaat na deelname
  • Train op één van onze drie locaties of vanuit huis

Terugbelverzoek

Vul hieronder jouw gegevens in, zodat wij telefonisch contact met je kunnen opnemen.

"*" geeft vereiste velden aan

Laat ons jou terugbellen
Velden met een * zijn verplicht

Vragen of direct contact nodig, bezoek onze contactpagina.

Foto van Fredou Nieuwenhuis met een beige achtergrond.

Fredou Nieuwenhuis

Inside Sales