Scherm onbeheerd achterlaten? Deze tips helpen dat te voorkomen

Auteur blog

Hylke Bosma

Hoofd marketing

10 maart 2026

5 minuten om te lezen

Een computer onbeheerd achterlaten zonder het scherm te vergrendelen lijkt onschuldig, maar kan grote gevolgen hebben. Iedereen die langsloopt kan in dat moment toegang krijgen tot e-mails, bestanden of systemen waar jij rechten op hebt. In deze blog leggen we uit waarom een open scherm een serieus beveiligingsrisico vormt, hoe vaak het in de praktijk gebeurt en wat je met een simpele handeling kunt doen om dit te voorkomen.

Je zit midden in je werkdag. Een collega stelt een vraag, of je loopt even naar de koffieautomaat. Misschien moet je iets ophalen bij de printer of loop je snel naar een andere afdeling. “Ben zo terug”, denk je. Je staat op, laat je laptop open staan en loopt weg. In die paar minuten kan er van alles gebeuren. Een collega kan bij je computer, iemand kan per ongeluk iets openen, of er kan – bewust of onbewust – toegang worden gekregen tot systemen waar jij op dat moment al bent ingelogd. Je wachtwoord is dan niet eens meer nodig. Je sessie staat immers al open. En precies zo ontstaan veel kleine, maar potentieel serieuze beveiligingsrisico’s binnen organisaties.

Onderzoek naar onvergrendelde schermen

Onderzoek laat zien dat dit gedrag verrassend veel voorkomt. In een security-onderzoek van Careerbuilder bleek dat meer dan de helft van de werknemers hun computer niet vergrendelt wanneer ze hun bureau verlaten.

Dat lijkt misschien een klein detail, maar het creëert een directe kans voor misbruik. Zodra een computer ontgrendeld is, kan iemand bijvoorbeeld:

E-mails versturen uit jouw naam;
Vertrouwelijke documenten openen of kopiëren;
Toegang krijgen tot interne systemen;
Gevoelige informatie exporteren of fotograferen

En omdat alles via jouw account gebeurt, lijkt het achteraf alsof jij degene was die deze acties heeft uitgevoerd.

Gelukkig is de oplossing een stuk eenvoudiger dan het probleem.

Wat kun je hier zelf aan doen?

Gelukkig is het risico van een open scherm relatief eenvoudig te verkleinen. Het vraagt geen ingewikkelde software of dure beveiligingsoplossingen. In veel gevallen gaat het vooral om bewust gedrag en een paar simpele gewoontes. Door een aantal basismaatregelen toe te passen, kun je al veel voorkomen. Denk aan het automatisch vergrendelen van je computer, het gebruiken van sneltoetsen of het instellen van een korte time-out voor je scherm. In de onderstaande tips laten we zien welke eenvoudige stappen je kunt nemen om te voorkomen dat jouw computer onbeheerd en ontgrendeld achterblijft.

Gebruik de sneltoets

De snelste manier om je computer te vergrendelen is via een sneltoets. Op Windows gebruik je Windows-toets + L en op Mac Control + Command + Q. Binnen één seconde staat je scherm op slot en voorkom je dat iemand bij je sessie kan terwijl jij weg bent.
Maak er een vaste gewoonte van

Koppel het vergrendelen van je scherm aan iets wat je toch al doet. Sta je op van je plek, dan lock je je scherm. Na een tijdje wordt dit een automatische handeling waar je niet meer bij hoeft na te denken.
Spreek een teamregel af

Dit werkt vaak het beste wanneer een heel team dezelfde afspraak heeft. Iets simpels als “Van je plek? Scherm op slot.” Collega’s kunnen elkaar daar ook vriendelijk aan herinneren, bijvoorbeeld met een luchtige reminder via sluitjeschermaf.nl.
Stel automatische vergrendeling in

Het Nationaal Cyber Security Centrum adviseert om computers automatisch te laten vergrendelen bij inactiviteit. Zo wordt je computer alsnog beveiligd wanneer je het een keer vergeet. Dat maakt een open scherm meteen een stuk minder waarschijnlijk.

Van je plek? Scherm op slot. (Dit werkt het beste)

De tip om er een gewoonte van te maken las je net al. In de praktijk blijkt deze aanpak vaak het beste te werken: maak er samen een klein spelelement van. Wanneer collega’s elkaar op een luchtige manier wijzen op een open scherm, groeit die gewoonte namelijk veel sneller dan wanneer het alleen een regel op papier is.

Binnen Startel hebben we daar iets leuks voor gebouwd: sluitjeschermaf.nl. Zie je een collega die zijn scherm open heeft laten staan? Dan kun je via de site een grappige pagina openen als vriendelijke reminder. Het is geen straf of belerende boodschap, maar juist een speelse manier om elkaar scherp te houden.

Zo blijft cybersecurity onder de aandacht zonder dat het zwaar of ingewikkeld wordt. Uiteindelijk is het doel simpel: elkaar helpen om van “opstaan = scherm op slot” een automatisme te maken.

Auto-lock vs handmatig locken

Naast de tips die we hierboven hebben besproken, is er nog een maatregel die vaak wordt genoemd: automatische schermvergrendeling. Dit is nog steeds een belangrijke en nuttige beveiligingsinstelling, maar het werkt vooral als extra vangnet. Het vervangt niet de gewoonte om je scherm zelf direct te vergrendelen wanneer je van je werkplek wegloopt.

De meeste laptops en computers hebben een automatische schermvergrendeling. Dat is een handig vangnet, maar het zou niet je standaard beveiliging moeten zijn. Als je instelt dat je scherm pas na twee minuten zonder activiteit op slot gaat, blijft er in die twee minuten nog steeds ruimte voor een datalek. Automatisch vergrendelen helpt dus vooral als extra beveiliging voor momenten waarop je het een keer vergeet. Het vervangt niet de gewoonte om je scherm direct te vergrendelen zodra je van je plek wegloopt. Bovendien kan te veel vertrouwen op auto-lock ervoor zorgen dat je er zelf minder scherp op wordt. En juist die routine maakt het verschil: even opstaan betekent scherm op slot.

Meer weten over cybersecurity?

Een open scherm lijkt misschien een klein detail, maar het laat goed zien hoe cybersecurity vaak werkt: veel risico’s zitten niet alleen in techniek, maar juist in gedrag en bewustwording.

Daarom besteden veel organisaties steeds meer aandacht aan security awareness en cybersecuritytrainingen. Medewerkers leren daarbij niet alleen over technische risico’s, maar vooral ook over dagelijkse situaties zoals phishing, veilig omgaan met data en het herkennen van verdachte activiteiten.

Wil je binnen jouw organisatie ook meer aandacht besteden aan cybersecurity en digitale veiligheid? Dan kan een training helpen om kennis en bewustwording verder te vergroten. Zo zorg je er samen voor dat kleine gewoontes — zoals het vergrendelen van je scherm — onderdeel worden van een sterkere beveiligingscultuur.

Bekijk hier onze Cybersecurity trainingen

Swipe voor meer

Certified Security Awareness 1 and 2 (CSA 1 and 2) E-Learning and Exam
- 2 dagen
This self-study package from Mile2 contains: Course video, e-book, e-prep Guide, Exam Simulator, 1 Year Courseware Access and 1 Year Exam Voucher. This self-study package is suitable for anyone that uses a computer on the internet. CSA 1 provides the fundamental knowlegde of cyber security. CSA2 fol
Bekijk deze training
Swipe voor meer

Certified Security Awareness 1 en 2 Workshop (CSA 1 en 2)
- 1 dag
Deze training heeft als doel om jou bewust te maken van de verschillende soorten cyberbedreigingen waarmee jij te maken kunt krijgen en om jou te voorzien van praktische kennis en vaardigheden om deze bedreigingen te herkennen en te voorkomen.
Bekijk deze training
Swipe voor meer

Microsoft Security, Compliance, and Identity Fundamentals (SC-900)
- 1 dag
De Microsoft Security, Compliance, and Identity Fundamentals (SC-900) training biedt een stevige basis voor iedereen die zich wil verdiepen in cybersecurity en identiteitsbeheer. Deze SC-900 cursus is de ideale eerste stap om je kennis van deze essentiële onderwerpen te vergroten en je voor te bere
Bekijk deze training